صفحه اصلیاخبار و مقالاتایرادات دیوارچینی در دهانه های مهاربندی

ایرادات دیوارچینی در دهانه های مهاربندی

دیوار چینی در دهانه های بادبندی
با پیشرفت آئین نامه های طراحی و سخت گیری بیشتر آنها در رابطه با رفتار سازه از جمله مواردی که نیازمند توجه است بحث میان قاب ها است. یکی از نکاتی که تا کنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است نحوه دیوارچینی در دهانه های دارای مهاربند است.

 

مهاربند ها در ایران معمولا با استفاده از ناودانی طراحی و ساخته می شوند. گرچه ویرایش های جدید آئین نامه های معتبر مقاطع باکس و قوطی و I بال پهن را توصیه می کنند و مقاطع مرکب را به دلیل عدم اطمینان از تامین فشردگی مورد سوال قرار می دهند. با این وجود با سیستم های موجود نیز به دلیل روش های اجرایی غلط، مشکلات فراوانی را برای سازه به وجود می آورد. در این مقاله سعی شده است به موارد مورد توجه درمورد دیوارچینی در دهانه های دارای مهاربند پرداخته گردد.

نیروی ثقلی اضافه بر مهاربند

بادبند ها اصولا برای تحمل نیروی محوری کششی و فشاری طراحی می شوند و برای تحمل خمش ناشی از بارهای ثقلی طراحی نمی شوند، یعنی امکان طراحی برای این بارها وجود ندارد زیرا در صورت اعمال نیروهای واقعی مقاطع طراحی شده بسیار سنگین و غیر اقتصادی خواهند بود. بنابراین چیدن دیوار روی مهاربند اشتباه مکرری است که در ساختمان های غیر مهندسی تکرار می شود و موجب کاهش چشمگیر ظرفیت باربری محوی اعضای بادبند می گردد می گردد.

بار ثقلی اضافه بر مهاربند

تغییر در رفتار سازه
مشکل دیگر در نحوه دیوار چینی دهانه های دارای مهاربند و در نتیجه افزایش سختی سازه است. دیوارچینی به صورت متراکم فعلی موجب کاهش زمان تناوب سازه ساخته شده نسبت به سازه محاسبه شده می گردد. این اختلاف در زمان نوسان سازه در نهایت منجر به افزایش نیروی زلزله وارده به اعضای اصلی سازه گردیده و سبب تشکیل مفاصل پلاستیک پیش بینی نشده به خصوص در ستون ها می شود. همچنین به دلیل افزایش سختی، در زمان زلزله با ایجاد لرزش های فرکانس بالا در طول سازه، منجر به آسیب زیاد به عناصر غیر سازه ای می گردد. در طراحی ساختمان مهندسین محاسب فرض می کنند که میان قاب ها (دیوارهای غیر سازه ای) محدودیتی برای حرکت جانبی سازه به وجود نمی آورند در صورتی که روش های متداول اجرایی امروز با فرضیات اولیه مطابقت ندارند.

مشکلات معماری
ایراد بعد روش های رایج دیوارچینی دهانه های مهاربند، ترک خودن دیوار این دهانه ها حتی با وجود بستن توری و رابیتس است. سازه های دارای مهاربند عموما به گونه طراحی می شوند که اتصالات تیرها به ستون ها امکان دوران را داشته باشند و سختی جانبی سازه توسط مهاربند ها تامین می گردد. بنابراین در زلزله بهره برداری یا ساختمان های در معرض بادهای شدید، این دهانه ها دچار جابجایی می شوند و منجر به ایجاد ترک های عمیق در سازه می شوند. این مطلب به  صورت ویژه در صورت واقع شدن در سرویس ها باعث نفوذ رطوبت به سازه و پوسیدگی آن می گردد.

باور های غلط

معمولا این باور در بین مهندسین رایج است که دیوار های فعلی (خصوصا سفال) از سختی جانبی کمی برخوردارند و در صورت وقوع زلزله با ترک خوردگی مشکلی برای بادبند به وجود نمی آورند. البته زلزله های اخیر در ایران نشان داده است که حتی دیوار های با مصالح نسبتا ضعیف نظیر سفال دارای سختی به مراتب زیاد بوده و در نهایت باعث تغییر در رفتار سازه می گردند.

حال راه حل چیست؟

دیوارهای دهانه های مهاربندی شده بایستی در صورت اجرا به وسیله سفال و یا آجر فشاری با فاصله از مهار بند چیده شوند و یا اینکه به صورت خشک (Dry wall) اجرا شوند. در مورد دیوارهای پارکینگ راه حل مناسب طراحی دیوار های حایل بتنی و در نظر گرفتن سختی جانبی آن ها در مدل اولیه سازه است. در مورد دهانه های مهاربندی که در اطراف سازه قرار دارند می توان از پنل های خشک سیمانی (Cement Panel) برای پوشش خارجی استفاده کرد.

اجرای مناسب دیوارچینی دهانه مهاربند

به یاد داشته باشیم که سازه هر چه قدر معیوب و ضعیف باشد بارهای ثقلی را به راحتی تحمل می کند و در ظاهر ساختمان تغییری ایجاد نمی کند. اما انتظار ما از سازه خوب رفتار مناسب در برابر زلزله می باشد.

دفتر فنی بیلوشن

واحد سازه

 

بالای صفحه